Luchtprincipe · straling en convectie

Koelen zonder luchtstraal.

Een koelplafond is een koel oppervlak boven je hoofd. Het neemt warmte op van mensen, wanden en apparatuur door straling, en koelt de lucht die langs de lamellen stroomt door convectie. Er blaast niets. De ventilatie heeft een eigen, kleine taak: verse lucht.

Wat de lucht doet

Warmte gaat naar het koude vlak.

Straling

Een koud oppervlak wisselt warmte uit met de mensen en de vlakken in de ruimte. Wat je voelt, is de operatieve temperatuur: ongeveer het gemiddelde van de luchttemperatuur en de gemiddelde stralingstemperatuur van de omringende vlakken (TB 69 p. 3).

Convectie

Warme lucht stijgt op, koelt af langs de lamellen of het paneel en zakt weer. Bij open lamellenregisters, zoals de SKS-4/3, werken straling en convectie samen (DS 4094 E p. 2).

Statisch

Een statisch koelplafond heeft geen ventilator en geen primaire lucht. Een multifunctioneel koelzeil als AVACS combineert het met een inductie-unit voor de luchttoevoer (DS 4170 E p. 2).

Wanneer kies je een koelplafond

Veel warmte, streng comfort.

Hoge koellast in klasse A. Boven 50 W/m² haal je klasse A alleen met een koelplafond, gecombineerd met een luchtverdeling voor de hygiënische luchtverversing (TB 69 p. 3).
Stil en tochtvrij. Het water voert de warmte af, dus er hoeft weinig lucht te bewegen.
Hoge interne lasten. Kantoren met hoge warmtelast, tv-studio’s, technische en industriële ruimten (SKS-4/3-duo, DS 4143 E p. 2).
Renovatie. De SKS-4/3 heeft een lage inbouwhoogte (DS 4094 E p. 2).

Wanneer niet: Moet de ruimte vooral verwarmd worden, reken dan goed na: een warm plafond wordt sneller als onaangenaam ervaren dan een koud (TB 69 p. 3).

Ontwerpgrenzen

De grenzen uit TB 69.

stralingsasymmetrie, klasse A en B

(TB 69 tabel 4)

koud plafond < 14 K · warm plafond < 5 K
koude wand < 10 K · warme wand < 23 K

In koelbedrijf wordt de grens van 14 K in de praktijk nooit gehaald: er zou eerder condensatie optreden (TB 69 p. 3).

verwarmen met het koelplafond

(TB 69 p. 3–4)

Normaal geen comfortbeperking zolang het verwarmingsvermogen onder 55 – 65 W/m² blijft (fig. 4)
Samen met verdringing: hooguit 50 W/m² vloer (A) en 70 W/m² (B), vanwege de gradiënt
Samen met menging uit het plafond of vloerventilatie: tot 100 W/m²

Met mengventilatie en een koelplafond in koelbedrijf blijft de verticale gradiënt ver onder de grenzen (TB 69 p. 4).

Type	Soort	Koelvermogen (per m² element)	Bron
SKS-4/3-duo	statisch, boven open plafond	216 W/m² (zonder systeemplafond, DIN 4715)	DS 4143 E p. 2
SKS-4/3	statisch, verborgen of zichtbaar	175 W/m² standaard, vrij hangend	DS 4094 E p. 3
SKS-5/3	statisch, zichtbaar koelzeil	160 W/m² als koelzeil	DS 4105 E p. 2
AVACS	koelzeil met inductie-unit	tot 165 W/m² bij 10 K (EN 14240); tot 80 W/m² vloer bij ca. 85 % bezetting	DS 4170 E p. 5, p. 8
KKS-5/LD-M	contactkoeling, metalen plafond	95 W/m² bij 8 K	DS 4181 p. 4
PKS	koelmeanders in het stucwerk	tot 82 W/m² actief oppervlak	presentatie p. 60
KKS-3/GK	contactkoeling, gipsplaat	tot 75 W/m²	EB 4132 E p. 2

water

Gebruikelijk 16/18 °C bij de SKS-4/3 (DS 4094 E p. 8); AVACS rekent met aanvoer 17 °C en retour 19 °C bij 26 °C in de ruimte (DS 4170 E p. 8).

Typische fouten

Zo gaat het mis.

Element-m² rekenen als vloer-m². De datasheetwaarden gelden per m² koelelement. Hoeveel je per m² vloer haalt, hangt af van de bezettingsgraad van het plafond. Bij AVACS: 165 W/m² element, tot 80 W/m² vloer (DS 4170 E p. 5, p. 8).
Te weinig vrije doorlaat. Boven een open systeemplafond hangt het vermogen af van de vrije doorlaat en de bezettingsgraad. De SKS-4/3-duo geeft er correctiefactoren voor, van 20 tot 75 % doorlaat (DS 4143 E p. 2).
Een te koud plafond. Onder het dauwpunt van de ruimtelucht condenseert er water op het plafond. De aanvoertemperatuur en de regeling moeten daarop zijn afgestemd.
Verwarmen boven de grens. Een warm plafond boven 5 K stralingsasymmetrie is onaangenaam, en met verdringing loopt de gradiënt op (TB 69 p. 3–4).
Een koelplafond zonder ventilatie. Het plafond koelt, maar ververst geen lucht. De hygiënische luchtverversing komt altijd van een apart luchtsysteem (TB 69 p. 3).

De typen in de collectie

Statische koelplafonds: SKS-4/3-duo · SKS-4/3 · SKS-5/3 · SKS Slimline · SKS Alcedo

Koelzeilen en multifunctionele plafonds: AVACS · KrantzCool · Multifunction exposed ceiling

Contactkoeling en inbouw: KKS-4-GK · KKS-3/LD · KKS-5/LD-M · KKS-3/GK · PKS · WHK-GK

Convectie: DK-F (passieve koelbalk) · LUVAS-S

Alle koelplafonds →

Waar je het terugziet

Op de Luchtverkeershaven Schiphol hangen stralingsplafonds SKS-4/3-duo, samen met Krantz-wandwervelroosters WL en nozzles DW-V2 (oude Peek-site).

Alle referenties →

Je gastvrouw

Vertel Pia over je ruimte.

Pia is de digitale gastvrouw van Peek. Beschrijf je zaal of gebouw, dan laat ze de Krantz-componenten zien die passen.

Ik ben Pia. Zal ik je rondleiden?

Pia is een AI-avatar, geen mens.

met geluid en microfoon

Tijdens het gesprek lopen je beeld en geluid via Runway in de Verenigde Staten; daar gelden soepeler privacyregels dan hier. Runway heeft ons schriftelijk laten weten de gesprekken niet te gebruiken om AI te trainen, en wij laten de opname en het transcript na een maand automatisch wissen. Door op start te klikken geef je toestemming voor die doorgifte; je kunt het gesprek op elk moment stoppen (zie de privacyverklaring).

Niet live. Pia start pas als je op de knop klikt.

Liever gebeld? Laat je naam en nummer achter, dan bellen we je terug. Of chat met Pia via de knop rechtsonder.

Of bel ons: +31 (0)73 820 02 88